Содержанийышке куснаш

Кӓрӓш

Ирӹкӓн энциклопеди Википеди гӹц материал
Мӱкш кӓрӓш
Литваштыш мӱкш анжымаш музейӹштӹ


Кӓрӓш - мӱкшвлӓн шӹштӹ гӹц ӹштӹмы пӹжӓшӹштӹ, кышты ӹлӹмӹ гӹц пасна, тенгеок мӱм оптат. Мӱкш кӓрӓш куд лыкан призма форман ылеш.[1]

Ойырен налме мӱкш омарта-влак[тӧрлӓтӓш | кодым тӧрлӓш]

Шке кумылын ыштыме келшыкыште мӱкш-влак пушеҥге кӧргашлаште илат, курыкнер шелшылаште да пӱртӱсын келшен толшо моло кугытыштат шагалрак улыт.

Чодыраште Россий кундемыште ожнысек кӧргаш гыч мӱйым да шыштым луктыныт. Еҥ — влак мӱкш-вопшылан искусственный кӧргашым ышташ шукертак тунемыныт. Бортысо мӱкш ончышын кодшыжым кызытат южо вере (мутлан, Башкирийыште) вашлияш лиеш. Мӱкш еш дене пырля кӧргашым чӱчкыдынак пу гыч йӱыныт да иктаж-могай вес верыш кусареныт. Ты вопшым, орол да обслуживатлаш йӧнан ик вере кашакым погаш тӱҥалмек, бортевой мӱкшотар гыч мӱкш ончымо верыш куснымаш лийын.

Кечывалвел чодырадыме районлаште мӱкш-влакым воштыр але шун дене шӱрыман олым кемлаште кученыт. Степь районлаште мӱкшлан тыгак оҥа яшлык-влакым ыштеныт але мӱкш кучышаш вичкыж кӧрган кӧргаш-влакым луктеденыт.

Вопш, кашка, текташ, сапетке умылаш лийдыме омарта улыт. Мӱкш-влак нуным карашышт дене авыреныт, да айдеме пыжаш кӧргыш (мӱйым ойыркалаш) мӱкш-влакын илемыштым шалатыл гына пурен кертын.

Линейке омарта-влак[тӧрлӓтӓш | кодым тӧрлӓш]

Ойыркален налдыме омарта деч ойырлыде куснымо системе дене мӱкш омарта лие.тушто съёмный леведыш йымалне параллельный линейке-влак ик пу линейке-влакым тыге оптеныт, кажне линейке йымалне мӱкш-влак посна карашым ыштеныт. Ӧрдыж гыч карашым пӱчкын налын, ӧрдыж пырдыж деч ойыркален, тудым пудыртыде, посна карашым шекланен лукташ лиеш. Туге гынат, кумда шарлен кертме линейке омарта-влак мӱкш-влакын илышыштым виктараш йӧным пуышо кызытсе раман (чатката) омарташ куснымо тошкалтышышт гына лийын огытыл.

Ажедмӓшвлӓ[тӧрлӓтӓш | кодым тӧрлӓш]

  1. Мӱкш омартан тӱрлӧ лиймыже: тӱҥалше да опытан мӱкш ончышо - влаклан ойыркалымаш