Сократ

Ирӹкӓн энциклопеди Википеди гӹц материал

Сокра́т (кугезӹ грек: Σωκράτης, лат.: Sokrates, 469 и Х.ш.я., Афины — 399 и Х.ш.я. тӹшток) — кугезӹ грек философ, кыдым Вадывел Европыштыш философилӓн негӹцӹм пиштӹшеш шотлаш лиэш. Сократ философиштӹ пӧрттӱ дон йӹрвӓш ылшы тӱнымбалым веле агыл шотыш нӓлӹн, тӹдӹ эдемӹмӓм шӹмлӓш дӓ ынгылаш ӱжӹн, тенге эткым ынгылымаш шачын. Философ семӹнь Сократ эдемӹн пӧрттӱ дон кайышыжым яжоэмдӹмӹ верц ылын. Эдемвлӓ гӹц ядыштмаш ти шотышты яжо кӹцкӹвлӓм канден кердеш: эдем гӹц философи дӓ этика ядмаш гишӓн иктӓмам ядат гӹнь, тӹдӹ ядмашеш вӓшештӹмӹжӹ анзыц шаналта дӓ тенге ти ядмаш ӓшешӹжӹ вазеш. Шамаклан, эдем пуры ылмы дӓ пурым ӹштӹмӹ гишӓн пӓлӓ гӹнь, тидӹм тӹдӹ автоматически ӹштӓ. Сократ ӹшке тымдымашвлӓжӹм пумагаэш сирӹде, но диалектикын йӧнвлӓжӹ доно ӹшке шанымашвлӓжӹм ӹшке тыменьшӹвлӓлӓнжӹ пуэн. Тыменьшӹвлӓжӹ логӹц Платон тӹдӹн шанымашвлӓжӹм диалогвлӓш пиштен, кышты Сократын лӹмжӹ ӓшӹндӓрӓлтеш. 399-шӹ ин Х.ш.я. Сократым халан йымывлӓжӹм ваштылеш дӓ критикуя, ӹшкӹлӓнжӹ у йымывлӓм шанен лыктын дӓ самӹрӹквлӓн вуйыштым пыдырата манын, тӹдӹм вуйнаматеш лыктыт дӓ суят. Афины халан ирӹкӓн гражданинжӹ ылынат, тӹдӹм казньыделыт, тӹдӹ ӹшке ӹшкӹмжӹм ядым нӓлӹн, пуштын.

Ӹлӹмӓшӹжӹ[тӧрлӓш | править вики-текст]

Сократ – скульптор, салтак дӓ философ[тӧрлӓш | править вики-текст]

Сократын судшы[тӧрлӓш | править вики-текст]

Колымыжы[тӧрлӓш | править вики-текст]

Сократ гишӓн сатирывлӓ[тӧрлӓш | править вики-текст]

Сократ лачокат ӹлен ӓль уке, тидӹ гишӓн ядмаш[тӧрлӓш | править вики-текст]

Сократын йӧнвлӓжӹ[тӧрлӓш | править вики-текст]

Философижӹ[тӧрлӓш | править вики-текст]

Пӓлӹмӓш[тӧрлӓш | править вики-текст]

Пуры ылмаш[тӧрлӓш | править вики-текст]

Сократ политика гишӓн[тӧрлӓш | править вики-текст]

Мистикыжы[тӧрлӓш | править вики-текст]

Метафизика, космологи дӓ пӧрттӱ гишӓн тымдымашыжы[тӧрлӓш | править вики-текст]

Диалогвлӓжӹ[тӧрлӓш | править вики-текст]

Сократын философин кишӓвлӓжӹ[тӧрлӓш | править вики-текст]

Сократиквлӓ дон вес тӹдӹн тымдымашыжым шӓрӹшӹвла[тӧрлӓш | править вики-текст]

Сократ философын примержӹ семӹнь[тӧрлӓш | править вики-текст]

Тенгеок анжы[тӧрлӓш | править вики-текст]

Ажедмашвлӓ[тӧрлӓш | править вики-текст]

Тидӹмӓт анжал[тӧрлӓш | править вики-текст]