Кырык мары йӹлмӹ
Ирӹкӓн энциклопеди Википеди гӹц материал
Кырык мары йӹлмӹ — ик финн-угр йӹлмӹ, Мары Эл Республикышты алык мары сага — кугижӓншӹ йӹлмӹ. Тӹнг шотышты Кырык мары, Йӱрнӹ, Кӹлемар районвлӓшты.
Кырык мары йӹлмӹ ВУЗ-ышты 1995 и гӹц научный предмет семӹнь тымдалтеш.
Кырык мары йӹлмӹм тымдаш Мары Эл республикӹн конституцижӹ палшен. Конституци государствын сек тӹнг законжы. Мары Эл республикӹн конституциштӹ 15-шӹ статьяшты сирӹмӹ: "Государственными языками в республике Марий Эл являются русский и марийский (горный и луговой)".
Литературный йӹлмӹн сирӹмӹ дӓ попымы формывлӓжӹ улы. Шамакын сирӹмӹ формывлӓжӹм орфографи тыменеш, попымы нормывлӓм - орфоэпи. Литературный йӹлмӹ ӹшке нормывлӓжӹ доно наречи, диалект, говор гӹц айыртемӓлтеш.
- Наречи - махань-гӹнят йӹлмӹштӹшӹ диалектвлӓм ушымаш.
- Диалект - халык лошты попымы айыртемвлӓ.
- Говор - халык лошты ӓль вӓрӹштӹшӹ попымы айыртемвлӓ.
- Йӹлмӹ - халыкын ик кого пайдажы. Ти пайдам пӓлен, мыштен кычылтат гӹнь, ӹшке словаретӹмӓт пайдарен кердӓт. Йӹлмӹн пайдажы пасна говор дон наречивлӓштӹ перегӓлт кодын. Седӹндон халык йӹлмӹм шӹмлӹмӓш, тӹдӹн айыртемвлӓжӹм ланзылымаш дӓ тыменьмӓш йӹлмӹ наукышты пиш керӓл пӓшӓэш шотлалтеш.
[тӧрлӓш]
- Мары йӹлмӹштӹш лексика
- Мары йӹлмӹштӹш лӹм шамак
- Мары йӹлмӹштӹш глагол
- Мары йӹлмӹштӹш шот шамак
- Мары йӹлмӹштӹш местоимени
- Мары йӹлмӹштӹш наречи
- Мары йӹлмӹштӹш причасти
- Мары йӹлмӹштӹш деепричасти
- Мары йӹлмӹштӹш служышы шая лаштыквлӓ (частьвлӓ)
- Мары йӹлмӹштӹш синтаксис
- Мары йӹлмӹштӹш шукы ежӹнгӓн предложенивлӓ
[тӧрлӓш] Возыктыш
| А а | Ä ä | Б б | В в | Г г | Д д | Е е | Ё ё |
| Ж ж | З з | И и | Й й | К к | Л л | М м | Н н |
| О о | Ö ö | П п | Р р | С с | Т т | У у | Ӱ ӱ |
| Ф ф | Х х | Ц ц | Ч ч | Ш ш | Щ щ | Ъ ъ | Ы ы |
| Ӹ ӹ | Ь ь | Э э | Ю ю | Я я |
[тӧрлӓш] Ажедмӓшвлӓ
|
|
|
|---|---|
| Угор | веҥгр • манси • хант |
| Перм | Коми (коми-зырян • коми-пермяк • коми-язьвин) • одомарий |
| Финно-волжские | мары (алыкмары • кырыкмары) • мерянский † • мещерский † • мордва • муромский † • эрзянский |
| Прибалтийско-финская подгруппа | вепсский • водский • выруский • ижорский • карельский • ливский • финский • эстонский • южноэстонский |
| Саамская подгруппа | бабинский саамский † • инари • йоканьгско-саамский • кеми † • кильдинский саамский • колтта • луле • пите • северносаамский • уме • южносаамский |
| † — мёртвые языки | |